Odzyskaj.org - Odszkodowania Powypadkowe. Twój problem, nasza głowa! Serwis skupia informację na temat ubezpieczeń i odszkodowań.

Zdarzenia, które rodzą odpowiedzialność odszkodowawczą z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, mogą wywoływać negatywne  następstwa we wszelkiego rodzaju wartościach majątkowych. Tryb i ustalenie odszkodowań tego rodzaju szkód jest taki sam jak w innych szkodach z ubezpieczenia mienia, z tą jednak różnicą, że z roszczeniami występuje bezpośrednio poszkodowany.

Praktyka dowodzi, że wynikiem wypadku samochodowego bardzo często jest szkoda będąca następstwem uszkodzenia cudzego samochodu ( pojazdu mechanicznego ). Zachodzi wówczas pytanie, co obejmuje odszkodowanie, do którego jest zobowiązany posiadacz pojazdu wyrządzającego szkodę, a co za tym idzie zakład ubezpieczeń. Otóż posiadacz pojazdu mechanicznego odpowiedzialny za szkodę jest zobowiązany zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione w celu przywrócenia poprzedniego stanu uszkodzonego pojazdu  ( samochodu, motocykla, traktora, itp.) Do wydatków tych należy również zaliczyć koszty nowych części i innych materiałów, jeżeli ich użycie było niezbędne do naprawienia uszkodzonego pojazdu.

• Stan poprzedni

Przyjmuje się, że przywrócenie uszkodzonego pojazdu do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu go do stanu używalności i jakości w takim zakresie, jak istniał przed wyrządzeniem szkody. Jeżeli zatem do osiągnięcia tego celu jest konieczne użycie nowych elementów, a tak często będzie, to poniesione na nie wydatki wchodzą w skład kosztów naprawienia szkody ( przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego ). Gdy chodzi o uszkodzone części pojazdu, to powinny być one zastąpione nowymi, jeżeli wskutek uszkodzenia nastąpiło obniżenie ich wartości użytkowej, a ewentualna naprawa nie przywróci im w pełni tej wartości. Tak więc z reguły wszelkie wgniecenia blach nadwozia połączone z pęknięciami lakieru, rozdarcia blach na dużych, gładkich powierzchniach itd. kwalifikują dany element do wymiany. Żadne prostowania blachy, najstaranniejsze jej spawanie i inne zabiegi nie przywrócą oblachowaniu jego wartości użytkowej nie będą stanowiły przywrócenia stanu poprzedniego. W żadnym też razie nie można uznać za naprawioną wgniecioną cześć oblachowania, której powierzchnie wyrównano przez nałożenie epidiamu, cyny lub innego podobnego materiału. Wszelkie odkształcenia dachu nadwozia samochodu osobowego, zwłaszcza połączone z przemieszczeniem choćby części dachu poza osie symetrii ( podłużnej, poprzecznej), wgięcia i odkształcenia słupków drzwiowych, płyty podłogowej w nadwoziu samonośnym, ramy nadwozia, itd., powodują w zasadzie konieczność zastąpienia tych elementów nowymi ( cała nowa część nadwozia, tzw. kadłub, całe nadwozie, nowa rama itd.). Naprawa polegająca na prostowaniu tych elementów nie przywróci im bowiem na ogół ani dotychczasowej wartości użytkowej, ani też nie zapewni dotychczasowego bezpieczeństwa jazdy. Wynika stąd ogólny wniosek, że część uszkodzona nie musi być zniszczona, aby zaszła konieczność zastąpienia jej częścią nową.

Zasada ta dotyczy też użycia do naprawy pojazdu ulepszonych i zmodernizowanych części lub zespołów, których przed wypadkiem pojazd nie miał, jeżeli naprawienie pojazdu bez tych części jest niemożliwe. O przywróceniu , bowiem pojazdu do stanu poprzedniego można mówić, gdy stan samochodu ( motocykla lub innego pojazdu ) po naprawie pod każdym istotnym względem, tzn. stanu technicznego, zdolności użytkowania, części składowych trwałości, wyglądu estetycznego itd., odpowiada stanowi samochodu sprzed wypadku. (orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 3 lutego 1971r.)

• Utrata lub zwiększenie wartości pojazdu

Jeżeli w wyniku naprawy - z przyczyn niezawinionych i niezależnych od podmiotu dokonującego remontu pojazdu - nie uzyskano stanu pojazdu sprzed wypadku( np.nieosiągalność określonych części zamiennych) uznać trzeba, że pojazd utracił część swej wartości i uwzględnić to przy ustaleniu odszkodowania. Powinno być ono wówczas wyższe od kosztów naprawy. ( wyrok Sądu Najwyższego z dnai 1 września 1970 r)

W związku z przywróceniem pojazdu do stanu poprzedniego, wyłania się też zagadnienie zwiększonej lub zmniejszonej wartości pojazdu po naprawie. W doktrynie i praktyce panuje zgodny pogląd, że jeżeli zmiana wartości pojazdu po naprawie jest niewielka, nie podlega ona - zgodnie z zasadami panującymi w obrocie gospodarczym - uwzględnieniu. Znaczne zwiększenie się wartości pojazdu po naprawie powoduje zaliczenie korzyści uzyskanje w ten sposób przez poszkodowanego na poczet odszkodowania. Ewentualnie też poszkodowany będzie zobowiązany do zwrotu nadwyżki.

Zwiększenie wartości ceny samochodu po naprawie może zostać uwzględnione tylko wówczas, gdy związane jest ono z wykonaniem napraw takich uszkodzeń, które istniały przed wypadkiem, choć także bez nich mogło nastąpić przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1980r.). W przypadku, gdy uszkodzony pojazd nie został w wyniku napraw w pełni przywrócony do stanu poprzedniego poszkodowanemu niezależnie od zwrotu kosztów naprawy przysługuje - w ramach - odszkodowania - kwota pieniężna stanowiąca różnicę między wartością pojazdu przed wypadkiem i po dokonaniu naprawy. ( orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1971r.).

W ubezpieczeniu Odpowiedzialności Cywilnej odszkodowanie obejmujące zwrot poniesionych kosztów naprawy nie jest ograniczone wysokością ceny, za którą poszkodowany nabył pojazd ( tytułem nabycia pojazdu mogła być przecież darowizna). Górną granicę odszkodowania we wszystkich tego rodzaju przypadkach wyznacza cena takiego samego - jak uszkodzony - pojazdu( i o tym samym stopniu zużycia), występująca w wolnym obrocie.

Na tym tle rozważania wymaga też tzw. obniżenie wartości sprzedażnej naprawianego pojazdu. Dość często zdarza się, że poszkodowany w wypadku samochodowym,którego pojazd został uszkodzony, a następnie naprawiony, domaga się jeszcze odszkodowania za to, że wartość jego samochodu wskutek doznanych szkód jest niższa niż przed wypadkiem. Jeżeli w wyniku naprawy nastąpiło przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego, a poszkodowany mimo to uznaje, że wartość pojazdu jest niższa niż przed wypadkiem i wnosi o zwrot różnicy wartości, należy uznać takie roszczenie za nieuzasadnione, gdyż faktyczne obniżenie ceny pojazdu w takim wypadku nie nastąpiło. Technologia naprawy jest dziś tak rozwinięta, że naprawa pojazdu może być dokonana w taki sposób, aby wartość pojazdu nie została obniżona. Większość części ( elementów ) pojazdu nadaje się do łatwej i szybkiej wymiany, istnieją aparaty diagnostyczne pozwalające wykrywać trudno dostrzegalne wady pojazdu itd....Od tej ogólnej zasady mogą jednak istnieć wyjątki, gdy do określonej marki pojazdu brakuje części zamiennych lub właściwych lakierów, kiedy samochód rzadko spotykanej w Polsce marki lub specjalnej konstrukcji technicznej zostanie znacznie uszkodzony i mimo starannej i dokładnej naprawy nie uzyskuje już tej samej wartości. W takich przypadkach, gdy w rzeczywistości nie nastąpiło przywrócenie pojazdu do stanu sprzed wypadku, istnieje konieczność ustalenia pieniężnego odszkodowania wyrównawczego. Zasada ta dotyczy także wszelkich innych przypadków, w których po naprawie stan pojazdu nie odpowiada temu, jaki był przed wypadkiem, to jest pojazdu nie przywróconego do stanu poprzedniego. ( W orzeczeniu z dnia 22 listopada 1963r Sądu Najwyższego zawarł stwierdzenie, że szkoda jest różnicą między tym, czym poszkodowany dysponowałby w zakresie wartości, których szkoda dotyczy, gdyby nie było zdarzenie wywołującego szkodę, a tym, czym dysponuje rzeczywiście na skutek tego zdarzenia.).

Dalsza część niebawem....